Jaarverslag 2014

2014 in Cijfers

7 Instroomontwikkeling

7.5 De gerechtshoven en appelcolleges

Het totaal aantal bij de gerechtshoven aangebrachte rechtszaken nam in 2014 af tot circa 56.700. Het aantal handelszaken liep met 7 procent terug tot 9.200, en het aantal familiezaken nam met liefst 16 procent af tot 4.800. De daling was over de hele linie zichtbaar: hoger beroepen van ondertoezichtstellingen namen af in lijn met de afname in eerste aanleg, evenals hoger beroepen in scheidingszaken en hoger beroepen van andere familiezaken.

De instroom van belastingrechtzaken in hoger beroep bleef op het hoge niveau van 2013. Deze piek volgt met enige vertraging op de instroompiek die in 2012 bij de eerste aanleg te zien was bij de BPM-zaken.4 Hof Den Haag had naast de afhandeling van de BPM-piek in 2014 te maken met een toename van WOZ-appellen vanuit Dordrecht/Rotterdam. Ongeveer 500 zaken werden aangebracht door bureaus die zich specialiseren in het aanbrengen van WOZ-zaken. Deze bureaus verdienen aan de proceskostenvergoeding die ze krijgen als de rechter de WOZ-waarde aanpast, ook al is die aanpassing marginaal.

Groei was verder zichtbaar bij hoger beroepen op het gebied van inkomstenbelasting. Afname in zaakinstroom is er vooral bij lokale belastingen over gemeentelijke leges, rioolheffing en in mindere mate in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ).

De stroom zaken in hoger beroep die met de verwerking van strafzaken te maken had, is min of meer constant gebleven. In 2014 ging het om 37.500 strafgerelateerde zaken bij de gerechtshoven. Daarbinnen namen de hoger beroepen in verband met voorlopige hechtenis wel sterk (circa -10 procent) af. Dit is in lijn met de ontwikkeling bij de rechtbanken.

De Centrale Raad van Beroep (CRvB) oordeelt in hoger beroep over geschillen op het terrein van de sociale verzekeringen, de sociale voorzieningen en ambtenarenzaken. Daarnaast is de CRvB rechter in eerste en enige aanleg in geschillen over de uitvoering van wetten voor oorlogs­ en vervolgingsgetroffenen, enkele bijzondere pensioenen en voor beroepen van rechterlijke ambtenaren. De instroom aan rechtszaken nam in 2014 toe met 3 procent tot bijna 7.300.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) oordeelt over geschillen op het terrein van het sociaaleconomisch bestuursrecht. Dat betekent dat er vaak kwesties van Europees recht spelen. Daarnaast is het College hogerberoepsinstantie voor uitspraken op het gebied van een aantal specifieke wetten, zoals de Mededingingswet en de Telecommunicatiewet.

In 2013 was de instroom aan rechtszaken bij het CBb al 9 procent lager dan in 2012, in 2014 daalde de instroom verder (-19 procent) tot ruim 850 zaken. De daling betrof vooral landbouwgerelateerde wetgeving.

 
Tabel 1: Instroom Rechtspraak in 2010-2014 (aantal zaken, afgerond op tientallen)
 20102011201220132014groei 2014
Kantonzaken rechtbanken1.166.1501.095.3501.023.1601.082.1401.109.8103%
Handelszaken (incl. arbeidszaken en kort gedingen)658.460607.460549.120501.160484.900-3%
Familiezaken266.700253.490284.230315.400370.40017%
Strafzaken148.910138.71086.06066.02060.510-8%
Mulderzaken (excl. adres onbekend)92.09095.700103.760199.570194.010-3%
       
Civiele zaken (niet-kanton) rechtbanken289.130324.180309.910310.510294.980-5%
Handelszaken, insolventies en kort gedingen118.290109.73099.21097.49090.100-8%
Familiezaken*142.210190.170189.420191.040184.290-4%
Presidentrekesten28.64024.29021.28022.01020.590-6%
       
Bestuurszaken rechtbanken113.220113.060113.760109.210108.9800%
Bestuurszaken44.83044.36045.70049.19052.4607%
Vreemdelingenzaken45.69042.10040.39033.03029.350-11%
Belastingzaken22.70026.60027.67026.99027.1701%
       
Strafzaken (niet-kanton) rechtbanken200.920202.140199.030197.930180.280-9%
       
Appelcolleges66.27067.63066.73066.95064.810-3%
Handelszaken10.12010.0909.9209.9609.250-7%
Familiezaken5.4606.0805.9105.7204.800-16%
Belastingzaken3.5703.9804.0105.1305.1400%
Strafzaken38.50038.62038.72038.01037.480-1%
CRvB + CBb**8.6208.8708.1708.1308.1500%
       
Totaal Rechtspraak (excl. akten)1.835.6901.802.3701.712.5901.766.7801.758.8500%
Akten en verklaringen zijn buiten beschouwing gelaten.
* vanaf 2011 inclusief gezamenlijk gezagsverzoeken welke voordien werden behandeld door de sector kanton.** CRvB 3% en CBb -19%

4 Belasting personenauto’s en motorrijwielen.